"Jako wyraz woli obywateli i państw Europy budowania wspólnej przyszłości, Konstytucja ta ustanawia Unię Europejską, której państwa członkowskie przekazują kompetencje w celu osiągnięcia wspólnych celów" - to pierwsze zdanie Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, który został podpisany 29 października 2004 roku na Kapitolu w Rzymie. W uroczystości wzięli udział szefowie 25 rządów i państw Unii Europejskiej.

Wybrane postanowienia

* Milion zebranych podpisów uprawnia obywateli do złożenia w Komisji Europejskiej wniosku w sprawie projektu nowego przepisu prawnego.

* Parlamenty narodowe będą informowane o projektach aktów prawnych; jeśli 1/3 z nich zdecyduje, że dany projekt jest sprzeczny z zasadą pomocniczości (UE jest odpowiednim szczeblem do realizacji danego zadania tylko w przypadku, gdy zadanie to nie może być wykonane efektywniej przez państwo członkowskie), Komisja będzie musiała zweryfikować swój projekt.

* Uprawnienia Unii pochodzą od jej państw członkowskich. Kompetencje UE dzielą się na następujące kategorie: kompetencje wyłączne (dziedziny, w których przepisy stanowi tylko Unia), kompetencje dzielone (dziedziny, w których i Unia i państwa członkowskie mogą stanowić prawo) oraz kompetencje wspierania, koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich.

* Kompetencje Unii rozszerzono m.in. na obszar wymiaru sprawiedliwości, przede wszystkim zaś na politykę azylu i imigracji.

* Od 1 listopada 2009 r., system głosowania w Radzie w drodze większości kwalifikowanej (decyzję uznaje się za podjętą, gdy za propozycją legislacyjną opowiada się co najmniej 15 państw, reprezentujących co najmniej 55% wszystkich państw UE i zamieszkanych przez co najmniej 65% ludności UE. Tzw. mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej cztery państwa) zastąpi system wprowadzony Traktatem z Nicei (każde z państw ma z góry określoną liczbę głosów).

* Wymóg jednomyślności w głosowaniu w Radzie będzie nadal obowiązywać m.in. w dziedzinie podatków, polityki społecznej oraz wielu obszarach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa; jednomyślnie przyjmowane będą także zmiany Traktatu Konstytucyjnego oraz przepisy dotyczące środków własnych i perspektywy finansowej UE.

* Każde państwo członkowskie może opuścić Unię Europejską.

* UE otrzymuje podmiotowość prawną.

* Liczba przepisów prawnych Unii w miejsce dotychczasowych 15 ograniczona zostaje do 6; są to: ustawy europejskie, europejskie ustawy ramowe, rozporządzenia europejskie, decyzje europejskie, zalecenia i opinie. Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej.

* Na czele Rady Europejskiej stanie jej Przewodniczący, wybierany przez Radę na okres 2,5 roku.

* Minister spraw zagranicznych UE przejmie dotychczasowe kompetencje komisarza ds. stosunków zewnętrznych oraz Wysokiego Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.

* Do 2014 r., na każde państwo członkowskie będzie przypadał jeden komisarz; po 2014 r. ich liczba równać się będzie 2/3 liczby państw członkowskich.

* Wzrastają uprawnienia Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych.

* Maksymalna liczba miejsc w Parlamencie Europejskim wynosić będzie 750, minimum 6 miejsc na każde państwo członkowskie. Aby Traktat Konstytucyjny mógł wejść w życie, po złożeniu pod nim podpisów przez przywódców 25 państw członkowskich Unii, jego tekst musi być ratyfikowany we wszystkich tych państwach.

Ratyfikacja odbywać się będzie zgodnie z obowiązującą w danym państwie procedurą prawną oraz tradycją historyczną. Przepisy prawne odnoszące się do sposobu ratyfikacji Traktatu, będącego umową międzynarodową są różne w poszczególnych państwach UE.
Możliwe są dwie drogi prawne ratyfikacji, bądź ich połączenie:
- metoda parlamentarna, zgodnie z którą tekst Traktatu poddany zostanie pod głosowanie w parlamencie narodowym państwa członkowskiego oraz
- ogłoszenie ogólnonarodowego referendum. Jego wyniki, w zależności od obowiązujących przepisów i tradycji, mogą mieć charakter prawnie obowiązujący lub konsultacyjny.
W Polsce z wypowiedzi prezydenta, szefa dyplomacji oraz większości ugrupowań politycznych ratyfikacja traktatu konstytucyjnego powinna odbyć się poprzez referendum. Prawdopodobnie odbędzie się ono równocześnie z wyborami prezydenckimi jesienią 2005 roku.

Po zakończeniu procesu ratyfikacji, w Rzymie zostaną złożone dokumenty ratyfikacyjne państw członkowskich i Traktat Konstytucyjny będzie mógł wejść w życie.
Zazwyczaj proces ratyfikacji traktatów wspólnotowych trwa od roku do 2 lat. Tak będzie też i tym razem, choć niektóre państwa (np. Hiszpania, Włochy) zapowiadają ratyfikację już w roku bieżącym, wkrótce po podpisaniu. Jeśli po upływie dwóch lat od dnia podpisania traktatu, ratyfikuje go 4/5 państw członkowskich, a jedno lub dwa państwa napotkają trudności w procedurze ratyfikacyjnej, sprawę rozważy Rada Europejska.

RG na podst. informacji UKIE

wstecz

All content Copyright © 2003-2004 MG Media. All Rights Reserved.
Wydawca: Maria Graczyk, MG Media; Redaktor Naczelny: Roman Gutkowski; Informacje: info@europolityka.pl

Serwis współfinansowany przez UKIE
Serwis hostowany przez firmę NorKon
Webmaster Piotr Gessek